Durfkapitalisten

Bondgenoten Magazine, augustus 2006

FNV Bondgenoten bezorgd over durfkapitalisten
Veelvraten op rooftocht

Mega-investeerders zijn net sprinkhanen. Ze stropen de markt af, kopen bedrijven op en verpatsen de boel met flinke winst. Of het personeel daar beter van wordt, zal ze een zorg zijn. FNV Bondgenoten wil maatregelen, zodat deze vraatzuchtige ‘durfkapitalisten’ niet langer vrijspel hebben.

Stel, u heeft een paar miljard in een oude sok. In onze vrijemarkteconomie kunt u daar een leuke dingen mee doen. Eigenaar worden van Ahold bijvoorbeeld. Of van Philips. Zodra u genoeg aandelen heeft, kunt u het bedrijf in stukken hakken en de beste onderdelen verkopen aan de hoogste bieder.
Steeds vaker leggen grote investeringsmaatschappijen op deze manier hun wil op aan bedrijven. Vendex KBB, Essent, Ahold, VNU en Akzo Nobel werden onder druk van de geldschieters – ook wel hedgefunds genoemd – gereorganiseerd of gedwongen (onderdelen van) zichzelf in de etalage te zetten. Meest recente voorbeeld is de chipsdivisie van Philips, dat voor 6,4 miljard in handen komt van KKR, Silver Lake en Alpinvest.
Durfkapitalisten zijn niet geïnteresseerd in de bedrijven, alleen in de snelle winst. Bij FNV Bondgenoten groeit de bezorgdheid over hun invloed. Voorzitter Henk van der Kolk: ‘Ze laten vaak een spoor van vernielingen achter. Vooral als zo’n investeringsfonds zelf niet genoeg geld heeft en bij anderen gaat lenen. Een bloeiend bedrijf wordt belast met een dure lening en is in één klap arm. Dan moet er fors gereorganiseerd worden en komt de rekening bij de werknemer te liggen.’
Van der Kolk wil een Europese aanpak. Hij vindt dat bedrijven meer mogelijkheden moeten krijgen om zichzelf tegen vijandige overnames te beschermen en pleit voor meer zeggenschap voor de or. Ook wil hij criteria waaraan hedgefunds moeten voldoen voordat pensioenfondsen er geld van werknemers insteken.
Van der Kolk: ‘Daar moeten we in de besturen van de pensioenfondsen als ABP en PGGM maar eens over praten. We stoppen ons goeie pensioengeld ook niet in bedrijven die aan kinderarbeid verdienen, dus waarom zouden we hieraan ook geen randvoorwaarden mogen verbinden?’
Minister Wijn van Economische Zaken deelt de bezorgdheid over de durfkapitalisten en wil binnenkort een gesprek hebben met investeerders en beursgenoteerde bedrijven. Wijn denkt aan een langere bedenktijd voor bedrijven die dreigen te worden overgenomen en betere toegang tot de rechter als de directie van het bedrijf het niet eens kan worden met het investeringsfonds.
FNV-bestuurder Henk Wijninga betwijfelt of dat ergens toe leidt. Bij Stork maakte hij een hoop stampei tegen de dreigende opsplitsing van het bedrijf. En met succes. De raad van bestuur ziet er nu van af.
Wijninga: ‘Instemmingsrecht voor or-ren mag van mij, maar ik betwijfel of het helpt. Investeerders praten sowieso met niemand, hooguit via advocaten. Het enige wat werkt is een wet waarmee verboden wordt dat raden van bestuur financieel belang hebben bij zo’n deal. Nu krijgen ze vaak slappe knieën als ze met dat soort partijen te maken krijgen.’